Pressure Gauge ค่าต่างจาก SCADA เป็นปัญหาที่พบได้ในระบบวัดและควบคุมแรงดันของโรงงาน โดยเฉพาะระบบที่ติดตั้ง Local Pressure Gauge ร่วมกับ Pressure Transmitter เพื่อส่งสัญญาณไปยัง PLC หรือ SCADA
เมื่อค่าแรงดันหน้าเกจ เช่น 5.0 bar แต่บน SCADA แสดง 5.6 bar ไม่ควรสรุปทันทีว่า Pressure Gauge หรือ Transmitter ตัวใดตัวหนึ่งเสีย เพราะความคลาดเคลื่อนอาจเกิดจาก Measuring Range, Zero, 4–20 mA, PLC Scaling, ตำแหน่งติดตั้ง, ความแตกต่างของระดับความสูง หรือสภาพกระบวนการ ได้
บทความนี้จะพาไล่ตรวจทีละจุดว่า Local Gauge กับ Transmitter ต่างกันเพราะอะไร และควรเช็กอะไรบ้างก่อนเปลี่ยนอุปกรณ์
Pressure Gauge กับ SCADA ทำไมค่าถึงไม่เท่ากัน?
ในระบบอุตสาหกรรม อุปกรณ์แต่ละตัวทำหน้าที่ต่างกัน
Local Pressure Gauge ทำหน้าที่แสดงค่าแรงดัน ณ จุดติดตั้งโดยตรง เพื่อให้ผู้ปฏิบัติงานสามารถตรวจสอบแรงดันหน้างานได้
ส่วน Pressure Transmitter จะตรวจวัดแรงดันและแปลงเป็นสัญญาณไฟฟ้า เช่น 4–20 mA เพื่อส่งต่อไปยัง PLC, DCS หรือ SCADA สำหรับแสดงผล บันทึกข้อมูล และใช้ในระบบควบคุม
ดังนั้นเส้นทางการวัดอาจเป็น
Process → Pressure Transmitter → 4–20 mA → PLC → Scaling → SCADA
ขณะที่ Local Gauge มีเส้นทางสั้นกว่า
Process → Local Pressure Gauge → อ่านค่าหน้างาน
หากค่าแตกต่างกัน จึงต้องตรวจสอบทั้ง เครื่องมือวัดและ Measurement Loop ไม่ใช่ดูเฉพาะตัวเกจ
7 จุดที่ควรเช็กเมื่อ Pressure Gauge กับ SCADA แสดงค่าไม่ตรงกัน
1. ตรวจสอบ Measuring Range ของ Pressure Transmitter
จุดแรกที่ควรตรวจสอบคือ ช่วงการวัดของ Transmitter
ตัวอย่างเช่น
- Transmitter = 0–10 bar
- แต่ PLC/SCADA ตั้งค่าเป็น 0–16 bar
แม้ Transmitter จะส่งสัญญาณ 4–20 mA ได้ถูกต้อง แต่ SCADA จะนำสัญญาณไปคำนวณเป็นค่าคนละช่วง ทำให้ตัวเลขที่แสดงผิดได้
ตัวอย่าง
Transmitter 0–10 bar
- 4 mA = 0 bar
- 12 mA = 5 bar
- 20 mA = 10 bar
หากนำ Transmitter 0–10 bar ไปตั้ง Scaling เป็น 0–16 bar ค่า SCADA จะไม่ตรงกับแรงดันจริง
2. ตรวจสอบค่า 4–20 mA
สำหรับ Transmitter ที่ใช้สัญญาณ 4–20 mA ควรตรวจสอบว่ากระแสที่ส่งออกจาก Transmitter สอดคล้องกับแรงดันที่เกิดขึ้นจริงหรือไม่
ตัวอย่างระบบ 0–10 bar:
| Pressure | Expected Signal |
|---|---|
| 0 bar | 4 mA |
| 2.5 bar | 8 mA |
| 5 bar | 12 mA |
| 7.5 bar | 16 mA |
| 10 bar | 20 mA |
หากวัดแรงดันได้ 5 bar แต่ Transmitter ส่งสัญญาณที่ไม่สัมพันธ์กับค่าดังกล่าว อาจต้องตรวจสอบ Zero, Span, Sensor หรือ Transmitter Configuration
แต่หากค่า mA ถูกต้องและ SCADA แสดงค่าผิด ควรหันไปตรวจสอบ PLC Scaling และระบบประมวลผลสัญญาณ
3. ตรวจสอบ PLC / SCADA Scaling
นี่เป็นหนึ่งในสาเหตุสำคัญที่ทำให้ผู้ใช้งานเข้าใจว่า Pressure Transmitter เสีย
ตัวอย่างเช่น
Transmitter: 0–10 bar
Output: 4–20 mA
PLC Scaling: 0–16 bar
ในกรณีนี้ Transmitter อาจทำงานปกติ แต่ค่าที่ SCADA แสดงจะผิด เพราะระบบนำสัญญาณเดียวกันไปตีความด้วย Range ที่ไม่ตรงกัน
ควรตรวจสอบให้ตรงกันทั้ง
- Sensor Range
- Engineering Unit
- Analog Input
- PLC Scaling
- SCADA Scaling
- Channel ที่รับสัญญาณ
4. ตรวจสอบ Local Gauge และ Transmitter วัดจากจุดเดียวกันหรือไม่?
แม้จะอยู่บนระบบท่อเดียวกัน แต่ถ้า ตำแหน่ง Pressure Tap แตกต่างกัน ค่าที่วัดได้อาจไม่เท่ากัน
โดยเฉพาะกรณีที่เครื่องมืออยู่คนละระดับความสูง หรือมี Pressure Line / Impulse Line ระหว่างจุดวัด
แรงดันของของเหลวสามารถได้รับผลจากความสูงของคอลัมน์ของเหลว ดังนั้นการเปรียบเทียบค่าควรพิจารณาตำแหน่งติดตั้งของเครื่องมือด้วย
5. ตรวจสอบ Zero Drift ของ Transmitter
หาก Transmitter แสดงค่าคลาดเคลื่อนอย่างต่อเนื่อง เช่น
Gauge = 5.0 bar
SCADA = 5.4 bar
และค่าความแตกต่างเกิดขึ้นอย่างสม่ำเสมอ ควรตรวจสอบ Zero Point และ Calibration
การตรวจสอบ Transmitter ควรเปรียบเทียบกับ Reference ที่เหมาะสม และหากเป็นงานสอบเทียบ ควรตรวจสอบหลายจุดของช่วงการวัดเพื่อดู Zero, Span และ Linearity ไม่ใช่ดูเพียงจุดเดียว
6. ตรวจสอบ Accuracy ของ Local Pressure Gauge
อย่าลืมว่า Local Gauge เองก็มีค่าความคลาดเคลื่อน
ตัวอย่างเช่น Gauge ที่มี Accuracy Class กำหนดไว้ เมื่อใช้งานจริงค่าที่อ่านได้อาจแตกต่างจาก Reference ได้ตาม Accuracy ของเครื่องมือและ Full Scale
ดังนั้นเมื่อ
Local Gauge ≠ SCADA
ไม่ได้หมายความว่า Transmitter ผิดเสมอไป
วิธีที่เหมาะสมกว่าคือใช้ Calibrated Reference Pressure Gauge / Pressure Calibrator เปรียบเทียบกับทั้งสองระบบที่จุดวัดเดียวกัน เพื่อหาว่าความคลาดเคลื่อนเกิดจากส่วนใดของระบบ
7. ตรวจสอบ Process Condition และแรงดันที่เปลี่ยนแปลงเร็ว
ในระบบที่มี
- Pump
- Compressor
- Control Valve
- Pressure Regulator
- Hydraulic System
- Pressure Pulsation
ค่าแรงดันอาจเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว
หาก Local Gauge ตอบสนองช้ากว่า Transmitter จึงอาจเห็นค่าต่างกันในช่วงเวลาสั้น ๆ ได้ โดยเฉพาะระบบที่มี Pressure Pulsation
จึงควรเปรียบเทียบค่าภายใต้ สภาวะที่แรงดันคงที่ ก่อนสรุปว่าเครื่องมือใดผิด
สรุป: Pressure Gauge กับ SCADA ค่าต่างกัน ต้องเปลี่ยนตัวไหน?
ไม่ควรรีบเปลี่ยน Pressure Gauge หรือ Transmitter ทันที
เมื่อ Local Gauge กับ SCADA แสดงค่าไม่ตรงกัน ให้ตรวจสอบตามลำดับ
Gauge → Transmitter → 4–20 mA → PLC Scaling → SCADA → ตำแหน่งติดตั้ง → Process Condition
เพราะความผิดปกติอาจไม่ได้เกิดจากตัว Sensor แต่อาจเกิดจาก Range ไม่ตรง, Scaling ผิด, Zero Drift, สัญญาณ 4–20 mA, Wiring หรือจุดติดตั้งแตกต่างกัน
หากต้องการหาสาเหตุอย่างแม่นยำ ควรใช้ Reference Instrument ที่เหมาะสม เปรียบเทียบ ณ จุดวัดเดียวกันก่อนตัดสินใจเปลี่ยนอุปกรณ์
FAQ คำถามที่พบบ่อย
1. Pressure Gauge กับ SCADA แสดงค่าไม่เท่ากัน เกิดจากอะไร?
อาจเกิดจาก Accuracy ของ Gauge, Transmitter Zero Drift, Measuring Range ไม่ตรงกัน, PLC/SCADA Scaling ผิด, 4–20 mA ผิดปกติ หรือตำแหน่งติดตั้งแตกต่างกัน
2. ถ้า Pressure Gauge อ่าน 5 bar แต่ SCADA อ่าน 6 bar ใครผิด?
ยังสรุปไม่ได้จากตัวเลขเพียงอย่างเดียว ควรตรวจสอบด้วย Reference Pressure Instrument และตรวจสอบ Transmitter Output รวมถึง PLC Scaling
3. 4–20 mA เกี่ยวข้องกับ SCADA อย่างไร?
Transmitter สามารถแปลงแรงดันเป็นสัญญาณ 4–20 mA จากนั้น PLC หรือระบบควบคุมจะนำสัญญาณดังกล่าวไปคำนวณเป็นค่าแรงดันสำหรับแสดงบน SCADA
4. Pressure Transmitter ต้องใช้ร่วมกับ Pressure Gauge หรือไม่?
ไม่จำเป็นในทุกระบบ แต่การมี Local Gauge ร่วมกับ Transmitter ช่วยให้สามารถตรวจสอบค่าหน้างานเทียบกับค่าที่ส่งเข้าสู่ระบบควบคุมได้
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม / ขอใบเสนอราคา: [เบอร์ติดต่อ : 089-612-8998 / 095-369-5694 / Line : @pinpointt / www.pinpointinstrument.co.th /https://pressuregaugethai.com // https://lin.ee/yuGLlkN
ดูรายละเอียดสินค้าเพิ่มเติมได้ที่ Pinpoint Instrument สินค้า valve วาล์วและเครื่องมือวัด
Facebook Fanpage : ขายวาล์ว และเครื่องมือวัด ขายเกจวัดแรงดันและโฟลมิเตอร์ Pinpoint Instrument