Pressure Gauge แตก หน้าปัดร้าว หน้าปัดละลาย หรือกระจก Gauge เสียหาย ไม่ได้เป็นเพียงปัญหาด้านความสวยงาม เพราะอาจทำให้การอ่านค่าแรงดันผิดพลาด และในบางกรณีอาจเป็นสัญญาณว่าตัว Gauge กำลังได้รับแรงดัน อุณหภูมิ แรงสั่นสะเทือน หรือสภาพแวดล้อมที่ไม่เหมาะสม
สำหรับงานโรงงาน การวิเคราะห์ควรดูทั้ง ตัว Pressure Gauge และสภาพของระบบโดยรอบ ไม่ควรเปลี่ยนสินค้าอย่างเดียวแล้วกลับไปใช้งานในสภาวะเดิม
Pressure Gauge แตก เกิดจากอะไร?
สาเหตุไม่ได้มีเพียงกรณีที่ “สินค้าโดนกระแทก” แต่สามารถเกิดจากหลายปัจจัยในระบบได้ เช่น
1. แรงดันเกินหรือ Overpressure
หากแรงดันที่ Gauge ต้องรับสูงเกินกว่าช่วงหรือความสามารถที่ออกแบบไว้ อาจทำให้ชิ้นส่วนตรวจจับแรงดัน เช่น Bourdon Tube และกลไกภายในได้รับความเสียหาย
อาการที่พบได้ เช่น
- เข็มค้างบริเวณปลายสเกล
- เข็มผิดตำแหน่ง
- เข็มงอหรือหลุด
- ค่าอ่านคลาดเคลื่อน
- ชิ้นส่วนภายในเสียหาย
WIKA ระบุว่า Overpressure สามารถทำให้ Bourdon Tube เสียรูปหรือแตก และส่งผลต่อความแม่นยำและการทำงานของ Gauge ได้
ดังนั้น หาก Pressure Gauge แตกหลังจากระบบมีแรงดันผิดปกติ ควรตรวจสอบ Pressure Profile ของระบบด้วย ไม่ใช่ตรวจเฉพาะตัว Gauge
2. Pressure Spike หรือแรงดันกระชาก
Pressure Spike คือการที่แรงดันเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วในช่วงเวลาสั้น ๆ
ตัวอย่างเช่น
- เปิดวาล์วเร็วเกินไป
- ปิดวาล์วอย่างรวดเร็ว
- ปั๊ม Start/Stop
- ระบบมี Flow เปลี่ยนแปลงฉับพลัน
แรงดันกระชากสามารถทำให้เข็มกระแทก Stop Pin และสร้างความเสียหายต่อกลไกได้ แหล่งข้อมูลด้าน Pressure Gauge ระบุว่าเข็มที่งอ แตก หรือเสียรูปอาจเป็นสัญญาณของ Pressure Spike ที่เกิดขึ้นในระบบ
ดังนั้นถ้าพบว่า เข็มงอพร้อมกับหน้าปัดหรือชิ้นส่วนภายในเสียหาย ควรตรวจสอบว่าระบบเคยเกิด Pressure Spike หรือไม่
3. Pressure Pulsation ทำให้เข็มสั่นต่อเนื่อง
Pulsation แตกต่างจาก Pressure Spike ตรงที่เป็นการเปลี่ยนแปลงแรงดันซ้ำ ๆ อย่างรวดเร็ว
มักพบในระบบที่เกี่ยวข้องกับ
- Pump
- Compressor
- Reciprocating Equipment
- ระบบที่มี Flow เปลี่ยนแปลงเป็นจังหวะ
ผลที่เกิดขึ้นอาจเริ่มจาก เข็มสั่นหรือ Flutter ก่อนที่จะพัฒนาไปสู่การสึกหรอของกลไกภายใน
4. แรงสั่นสะเทือน (Vibration)
หาก Pressure Gauge ติดตั้งใกล้
- มอเตอร์
- Pump
- Compressor
- เครื่องจักรที่มีการสั่น
- ท่อที่สั่นสะเทือน
แรงสั่นสะเทือนต่อเนื่องสามารถส่งผลต่อกลไกภายใน Gauge และทำให้เกิดการสึกหรอ
สัญญาณที่ควรสังเกต ได้แก่
เข็มสั่น → อ่านค่าไม่ชัด → กลไกสึก → เข็มคลาดเคลื่อน → ชิ้นส่วนเสียหาย
5. อุณหภูมิสูงเกินไปจนหน้าปัดหรือกระจกเสียหาย
Temperature เป็นอีกสาเหตุที่ทำให้ Gauge เสียหายได้
หาก Gauge อยู่ใกล้
- Steam
- Hot Process
- ท่ออุณหภูมิสูง
- เตา
- เครื่องจักรที่ปล่อยความร้อน
ความร้อนอาจส่งผลต่อ Case, Lens, Dial และชิ้นส่วนภายในได้
อาการที่สังเกตได้ เช่น
- หน้าปัดเปลี่ยนสี
- กระจกหรือ Window เสียรูป
- Case เสียรูป
- Liquid Fill เปลี่ยนสีใน Gauge แบบ Filled
- ค่าอ่านคลาดเคลื่อน
6. สารเคมีหรือสภาพแวดล้อมกัดกร่อน
Pressure Gauge ที่ติดตั้งในบริเวณที่มีสารเคมี ไอสารเคมี หรือความชื้นสูง อาจเกิดการกัดกร่อนบริเวณ
- Case
- Connection
- Pointer
- Wetted Parts
- ชิ้นส่วนภายใน
7. หน้าปัดหรือกระจกถูกกระแทกจากภายนอก
อีกกรณีที่พบได้ง่ายคือ Mechanical Damage
เช่น
- เครื่องมือกระแทก Gauge
- Gauge ชนกับอุปกรณ์ขณะซ่อมบำรุง
- ติดตั้งในพื้นที่ที่มีโอกาสถูกชน
- Gauge หล่นระหว่างขนย้าย
- มีวัตถุกระแทกหน้าปัด
กรณีนี้ความเสียหายอาจเกิดขึ้นที่ Lens, Case หรือ Dial โดยไม่ได้เกี่ยวข้องกับแรงดันในระบบโดยตรง
หากพบรอยแตกเฉพาะภายนอก แต่ค่าการวัดยังทำงานอยู่ ก็ยังควรเปลี่ยนหรือซ่อมตามข้อกำหนดของผู้ผลิต เพราะหน้าต่างหรือ Case ที่เสียหายอาจทำให้ Gauge ไม่สามารถป้องกันชิ้นส่วนภายในได้ตามที่ออกแบบไว้
8. เลือก Pressure Gauge ไม่เหมาะกับสภาพการใช้งาน
บางครั้งปัญหาไม่ได้เกิดจากการใช้งานผิดหลังติดตั้ง แต่เกิดตั้งแต่ขั้นตอน เลือก Specification
ก่อนเลือก Gauge ควรพิจารณาอย่างน้อย
Pressure → Temperature → Media → Vibration → Pulsation → Connection → Material → Accuracy
Pressure Gauge แตก ต้องเปลี่ยนทันทีหรือไม่?
หาก Lens, Case หรือหน้าปัดแตก/เสียหายอย่างชัดเจน ไม่ควรใช้งานต่อโดยถือว่าเป็นเพียงปัญหาด้านความสวยงาม
เพราะไม่สามารถมั่นใจได้ว่าชิ้นส่วนภายในและความสามารถในการป้องกันของตัวเครื่องยังอยู่ในสภาพเดิมหรือไม่
คู่มือของ Ashcroft ระบุว่า หาก Gauge เสียหาย ควรติดตั้ง Gauge ใหม่ และการถอด Gauge ต้องทำหลังจากระบบไม่มีแรงดันและแยก Process Media ออกจากเครื่องมือแล้ว โดยงานติดตั้งและบำรุงรักษาควรดำเนินการโดยผู้มีคุณสมบัติเหมาะสม
วิธีตรวจสอบเมื่อ Pressure Gauge แตกหรือหน้าปัดเสีย
ให้ไล่ตรวจจาก “ตัว Gauge → จุดติดตั้ง → ระบบ”
จุดที่ 1: ตรวจสภาพภายนอก
ดู Lens, Case, Dial, Pointer และ Connection
จุดที่ 2: ตรวจแรงดัน
ดู Operating Pressure และตรวจสอบว่ามี Pressure Spike หรือ Overpressure หรือไม่
จุดที่ 3: ตรวจการสั่น
สังเกตว่า Gauge อยู่ใกล้ Pump, Motor หรือ Compressor หรือไม่
จุดที่ 4: ตรวจ Pulsation
ดูว่าเข็มมีการสั่นขึ้นลงเป็นจังหวะหรือไม่
จุดที่ 5: ตรวจอุณหภูมิ
ตรวจสอบอุณหภูมิบริเวณ Gauge และ Process
จุดที่ 6: ตรวจ Media
ดูชนิดของของไหลและความเข้ากันได้กับวัสดุ
จุดที่ 7: ตรวจการติดตั้ง
ตรวจตำแหน่ง Connection, Support และสภาพแวดล้อมโดยรอบ
สรุป: Pressure Gauge แตก อย่าดูแค่หน้าปัด
เมื่อพบว่า Pressure Gauge แตกหรือหน้าปัดเสียหาย สิ่งสำคัญไม่ใช่เพียงการเปลี่ยนตัวใหม่ แต่ควรหาสาเหตุว่าความเสียหายเกิดจากอะไร
ให้เริ่มตรวจจาก
Overpressure → Pressure Spike → Pulsation → Vibration → Temperature → Corrosion → Mechanical Damage → Specification
เพราะหากเปลี่ยน Gauge ใหม่โดยไม่แก้สาเหตุเดิม Gauge ตัวใหม่ก็อาจได้รับความเสียหายซ้ำได้
การเลือก Pressure Gauge จึงควรพิจารณาจาก สภาพการใช้งานจริงของระบบ ไม่ใช่ดูเพียงช่วงแรงดันหรือขนาดเกลียวเท่านั้น
FAQ: Pressure Gauge แตกและหน้าปัดเสียหาย
Q1: Pressure Gauge แตกเกิดจากอะไร?
เกิดได้จากหลายสาเหตุ เช่น Overpressure, Pressure Spike, Temperature สูง, Vibration, Pulsation, Corrosion หรือการกระแทกจากภายนอก
Q2: กระจก Pressure Gauge แตกเพราะแรงดันสูงได้หรือไม่?
แรงดันเกินสามารถสร้างความเสียหายต่อ Gauge ได้ แต่ลักษณะความเสียหายที่เกิดขึ้นจริงขึ้นอยู่กับการออกแบบและเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น จึงควรตรวจสอบทั้ง Pressure Event และสภาพภายนอกของ Gauge
Q3: หน้าปัด Pressure Gauge ละลาย เกิดจากอะไร?
ควรตรวจสอบอุณหภูมิบริเวณ Gauge เป็นอันดับแรก โดยเฉพาะ Gauge ที่ติดตั้งใกล้ Steam หรือ Process ที่มีความร้อนสูง เพราะอุณหภูมิที่เกินข้อกำหนดสามารถทำให้ Window หรือส่วนประกอบเสียรูปได้
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม / ขอใบเสนอราคา: [เบอร์ติดต่อ : 089-612-8998 / 095-369-5694 / Line : @pinpointt / www.pinpointinstrument.co.th /https://pressuregaugethai.com // https://lin.ee/yuGLlkN
ดูรายละเอียดสินค้าเพิ่มเติมได้ที่ Pinpoint Instrument สินค้า valve วาล์วและเครื่องมือวัด
Facebook Fanpage : ขายวาล์ว และเครื่องมือวัด ขายเกจวัดแรงดันและโฟลมิเตอร์ Pinpoint Instrument