ทำไม Diaphragm Valve ถึงเป็นวาล์วสำคัญในงานที่ต้องการความสะอาดสูง
Diaphragm Valve หรือ “วาล์วไดอะแฟรม” เป็นวาล์วที่ใช้แผ่นยาง (Diaphragm) ในการเปิด–ปิดลำไหลของสาร ทำให้มีข้อดีโดดเด่นเรื่องความสะอาด ความปลอดภัย และสามารถป้องกันการปนเปื้อนของผลิตภัณฑ์ได้ดีกว่าวาล์วทั่วไป เช่น Gate Valve, Ball Valve หรือ Globe Valve
วาล์วชนิดนี้จึงได้รับความนิยมมากในโรงงานที่ต้องควบคุมคุณภาพสูง ได้แก่
- โรงงานผลิตยา (Pharmaceutical)
- โรงงานผลิตอาหารและเครื่องดื่ม (Food & Beverage)
- งานเคมีและปิโตรเคมี
- ห้องปฏิบัติการ
- ระบบน้ำบริสุทธิ์ (DI/RO/UPW)
- ระบบที่ต้องการ Clean in Place (CIP) หรือ Sterilization (SIP)
ประเภทของ Diaphragm Valve
Diaphragm Valve แบ่งเป็น 2 ประเภทหลักตามโครงสร้างฝาครอบลิ่มที่สัมผัสกับของไหล
1) Weir Type Diaphragm Valve (แบบสันเขื่อน)
เป็นแบบที่พบมากที่สุดในโรงงานอาหารและเคมี
✔ จุดเด่น
- กระบวนการปิดแน่น ไม่สัมผัสของไหลกับชิ้นส่วนโลหะ
- ทนการกัดกร่อน
- สามารถ Clean in Place (CIP) ได้ดี
- เหมาะกับของไหลทั่วไป ของเหลวหนืด และสารเคมี
✔ การใช้งาน
- ระบบน้ำ DI
- ระบบเคมีกรด–ด่าง
- อุตสาหกรรมยา
- ระบบเครื่องดื่ม
- ระบบผลิตพลังงานความสะอาดสูง
2) Straight Through Type (แบบตรง)
เหมาะสำหรับของไหลที่มี Solid หรืออนุภาคมาก
✔ จุดเด่น
- ไม่มีสันดักของไหล ไหลผ่านได้ดี
- ลดการอุดตันในระบบ
- เหมาะกับเครื่องดื่มที่มีเนื้อหรือสารละลาย
✔ การใช้งาน
- ของไหลที่มีตะกอน
- น้ำเสีย
- สารเคมีเข้มข้น
- งานที่ต้องการ Flow สูงและไม่เกิดแรงดันย้อน
วัสดุของ Diaphragm Valve และการเลือกใช้งาน
การเลือกวัสดุเป็นหัวใจสำคัญของวาล์วไดอะแฟรม เพราะต้องให้เหมาะกับอุณหภูมิ ความดัน และสารเคมี
วัสดุตัววาล์ว (Body Material)
✔ Cast Iron – ราคาประหยัด
ใช้กับงานทั่วไป เช่น น้ำประปา น้ำเสีย
✔ Stainless Steel 304/316L
เหมาะกับ
- งานอาหาร
- งานยา
- งาน DI / RO
- งานที่ต้องการไม่เกิดสนิม
โดยเฉพาะ 316L เหมาะกับงาน Sanitary ที่ต้องการความสะอาดสูงสุด
✔ Plastic (PVC / PP / PVDF)
ออกแบบสำหรับงานเคมี เช่น
- กรดเข้มข้น
- ด่าง
- น้ำยาเคมีอุตสาหกรรม
- ระบบบำบัดน้ำ
วัสดุของ Diaphragm (ไดอะแฟรม)
EPDM
- ทนความร้อนดี
- สำหรับน้ำร้อน / สารเคมีอ่อน
- ใช้ในระบบ CIP บางประเภท
PTFE (Teflon)
- ทนสารเคมีรุนแรง
- ทนความร้อนสูง
- เหมาะกับกรด–ด่างแรง
- ไม่ดูดซึมเชื้อราและแบคทีเรีย
NBR
- เหมาะกับน้ำมัน
- งานระบบไฮโดรคาร์บอน
- อุณหภูมิไม่สูงมาก
Silicone
- งานอาหารและเครื่องดื่ม
- งานที่สัมผัสอาหารโดยตรง
- ทนความร้อนดีมาก
โครงสร้างการทำงานของ Diaphragm Valve
Diaphragm Valve ใช้แผ่นไดอะแฟรมกดเข้ากับเบดหรือ Weir เพื่อปิดการไหลของของเหลว โดยไม่มีชิ้นส่วนโลหะสัมผัสกับของไหล ทำให้ป้องกันการปนเปื้อนและลดความเสี่ยงในการเกิดสนิมหรือการกัดกร่อน
ข้อดีของ Diaphragm Valve
- ป้องกันการสัมผัสของไหลกับโลหะ → ไม่มีการปนเปื้อน
- เหมาะกับงานที่ต้องการความสะอาดสูง
- Maintenance ง่าย
- ทนเคมีดีมาก
- ไม่มี Dead Space ที่ทำให้เกิดการสะสมของเชื้อแบคทีเรีย
- เหมาะกับระบบ CIP/SIP
- ควบคุม Flow ได้ดี
ข้อจำกัดของ Diaphragm Valve
- ไม่เหมาะกับแรงดันสูง
- อุณหภูมิขึ้นอยู่กับวัสดุแผ่นไดอะแฟรม
- ต้องเปลี่ยนแผ่นไดอะแฟรมตามรอบการใช้งาน
- ไม่เหมาะกับของไหลที่มีแรงดันไหลกลับแรง ๆ
🧪 การเลือก Diaphragm Valve สำหรับงานเคมี
งานเคมีต้องเลือกวัสดุให้ถูกต้อง เช่น
- กรดกำมะถัน → PTFE
- โซดาไฟเข้มข้น → EPDM และ PVDF
- กรดไฮโดรคลอริก → PTFE Body: Plastic (PP/PVDF)
- สารทำความสะอาด → EPDM
สิ่งสำคัญที่สุดคือต้องเช็ค Chemical Compatibility Chart ของโรงงานผู้ผลิต
🥛 การใช้งานในงานอาหารและเครื่องดื่ม (Food Grade)
ระบบท่ออาหารต้องปลอดเชื้อ งานนี้จำเป็นต้องใช้
- ตัววาล์วสแตนเลส 316L
- ไดอะแฟรม Silicone
- Surface Finish ระดับ Ra ≤ 0.4 µm
- การเชื่อมแบบ Orbital Welding
- รองรับระบบ CIP/SIP
Diaphragm Valve ช่วยป้องกันการเกิด Dead Space และการสะสมของแบคทีเรียได้ดีมาก ทำให้ได้มาตรฐานอาหารสากล เช่น
- FDA
- 3A Sanitary
- EHEDG
🧼 การใช้งานในระบบ Sanitary และยา (Pharmaceutical)
ระบบผลิตยาเน้นความปลอดเชื้อ ต้องใช้วาล์วที่ควบคุมความสะอาดสูงสุด
องค์ประกอบหลักที่ต้องมีคือ
- Stainless 316L
- ไดอะแฟรม PTFE + EPDM รองรับ SIP
- ตัววาล์วแบบ Zero Dead Leg
- ระบบควบคุมด้วย Actuator
- ตรวจสอบได้ (Clean Validation)
Diaphragm Valve จึงเหมาะที่สุดสำหรับโรงงานผลิตยาและชีวเวชภัณฑ์
รูปแบบการเชื่อมต่อของ Diaphragm Valve
- Threaded (เกลียว) – งานระบบทั่วไป
- Flanged (หน้าแปลน) – งานอุตสาหกรรมกลาง–หนัก
- Tri-Clamp (Sanitary Clamp) – งานอาหาร–ยา
- Butt Weld / Orbital Weld – งาน Sterile คุณภาพสูง
การเลือก Actuator สำหรับ Diaphragm Valve
ใช้ได้ทั้งแบบ Manual หรือแบบอัตโนมัติ เช่น
✔ Manual Handwheel
– ราคาย่อมเยา
– ใช้งานทั่วไป
✔ Pneumatic Actuator
– นิยมใช้กับระบบควบคุม
– เปิด–ปิดรวดเร็ว
– ใช้งานร่วมกับ Positioner ได้
✔ Electric Actuator
– ควบคุมระยะไกล
– เหมาะกับระบบอัตโนมัติ/SCADA
สรุปการเลือก Diaphragm Valve ให้เหมาะกับงานอุตสาหกรรม
| งาน | วาล์วที่แนะนำ | วัสดุไดอะแฟรม | ตัววาล์ว |
|---|---|---|---|
| งานเคมี | Weir Type | PTFE | PP / PVDF |
| งานอาหาร | Weir Type | Silicone | SS316L |
| งานยา | Zero Dead Leg | PTFE + EPDM | SS316L |
| น้ำ DI | Straight Type | EPDM | SS304 / SS316 |
| น้ำเสีย | Straight Type | EPDM | Cast Iron / Plastic |
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม / ขอใบเสนอราคา: [เบอร์ติดต่อ : 089-612-8998 / Line : @pinpointt / www.pinpointinstrument.co.th
ดูรายละเอียดสินค้าเพิ่มเติมได้ที่ Pinpoint Instrument สินค้า valve วาล์วและเครื่องมือวัด
Facebook Fanpage : ขายวาล์ว และเครื่องมือวัด ขายเกจวัดแรงดันและโฟลมิเตอร์ Pinpoint Instrument